camino

Piątek.

Wyjeżdżam przed świtem wąską drogą polna w kierunku na Santa Catalina. Jest zimno, na roślinach szron, ale wkrótce wzejdzie słońce i będzie gorąco. LE 6304 płasko,ale na horyzoncie widać góry. Trzeba będzie je przejechać.

Szosa umiarkowanej jakości, równolegle idzie szlak pieszy. W miejscowości Foncebadón zatrzymuję się na odpoczynek, na postoju również inny rowerzysta. Jak się okazuje, Uri, naukowiec z Izraela. Żydzi na katolickich pielgrzymkach, koniec świata! Kogoś mi przypomina, już wiem, siedział na ławce przed katedrą w Astordze, mam go nawet na zdjęciu. Uri jest biologiem i duże wrażenie robi na nim tutejsza przyroda i pejzaże. Mnie też się podobają.

Coś, co najpierw uznaję za wrzosy, chyba wrzosami jednak nie jest. Mamy przecież maj. Dojeżdżam do Żelaznego Krzyża, Cruz de Ferro: bodajże najwyższego punktu na Camino, na przełęczy ponad 1500 m. Krzyż jest umieszczony na drewnianym słupie, a ten z kolei na kopcu z kamieni, które przynoszą i dorzucają pielgrzymi. Miejsce niewątpliwie symboliczne. I zostawiają tam karteczki z życzeniami, a niektórzy wandalizują.

Dalej po drodze mogiły albo miejsca upamiętnień kilku pielgrzymów, którym nie udało się dojść.
Kręta droga, albergue Manjarin, znowu lekko kiczowe, znowu popkulturowi templariusze. Uff. Flagi różne historyczne. Wrażenie bałaganu.
Dalej po prawej stronie drogi Góra Anten, obiekt chyba wojskowy albo telekomunikacyjny, chyba najwyższy punkt w tej okolicy, znowu powyżej 1500 m.

Molinaseca, droga przez kamienną wieś, a za chwilę Ponferrada. Jeszcze jakieś dwieście kilometrów, podobno rowerzyści jadący od tego miejsca mogą już dostać certyfikat pielgrzymki.
Zamek templariuszy, na stromej ulicy ładny samochód, który najwyraźniej powiesił się podwoziem na jakimś progu na ulicy.

Na nocleg do Cacabelos, po drodze japoński rowerzysta na wehikule na małych kółeczkach. Chce koniecznie jechać do informacji turystycznej, mnie wydaje się, że albergue jest tuż, za rzeką. Istotnie, tak jest. Albergue jest zbudowane w sprytny sposób: szereg małych cel sypialnych przypartych od wewnątrz do muru kościoła.

Dziś przepedałowałem 64 km. Od startu 3699 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 185 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Czwartek.

Z nowymi siłami na zachód. Przedmieścia, suburbia. Na chwilę postój w Villadengos del Paramo. Sporo pielgrzymów z Azji. Co ich tutaj pcha? Na którymś z postojów próbowałem nawiązać kontakt z Koreańczykiem, nie mówił żadnym dostępnym językiem. Na ile obca była mu tutejsza cywilizacja?

Rio Orbigo,


Rzeka Orbigo i wieloprzęsłowy średniowieczny most na tejże. Zapewne w czasie wysokiej wody wszystko jest zalane. Na moście w XV w odbywały się turnieje rycerskie. Teraz służy do fotografowania.

Za Hospital de Orbigo polną drogą aż do Villas de Orbigo, a potem Santeibanez de Valdeiglesias, ciągle płasko i rolniczo. Na skrzyżowaniu pięciu kamienistych dróg kamienny krzyż, a obok idiotyczny manekin przedstawiający pielgrzyma. Kawałek przez bylejaki las. W ogóle tu słabo z lasami, zapewne wycięte jeszcze w starożytności.
Na płaskim i wietrznym odcinku coś w rodzaju zniszczonego rancza: Dom Bogów, posthipisowska inicjatywa. Można kupić coś do picia. Zapaszek new age, mętnawa symbolika.

Miejsce odpoczynku i punkt widokowy. Krzyż św. Toribiusza. Lokalny święty i biskup. Widok na pobliskie San Justo de la Vega i bardziej oddaloną, ale doskonale widoczną Astorgę z jej katedrą i domem biskupim.

U wejścia do San Justo statua pijącego pielgrzyma, świetnie uchwycona typowość. I jasne, że każdy tu robi zdjęcie, a niektórzy selfie. A potem już Astorga, pielgrzym z walizką i wspaniała katedra. Zażywam odpoczynku przed nią. Dość gruba niewiasta z poranionymi stopami mówi że chyba zakończy już swoją pielgrzymkę. Nie dziwię się, bo wędruje w jakichś pantofelkosandałkach. Niemniej kilka etapów już przeszła.
Obok katedry pałac biskupi z deski Gaudiego. Chwalą go w przewodnikach, mnie wydaje się kiczowaty, jak wszelka architektura neo.

Kilka niewielkich kilometrów za Astorgą znajduję skromne albergue we wsi Murias de Rechivaldo. Mało pielgrzymów. Rozmawiam z hostellero, Pedro. Emanuje charyzmą, mówi, że był na wszystkich drogach Camino. Zgadzamy się ze smutkiem, że następuje banalizacja Camino, nieadekwatne elementy się mieszają, jakieś takie newage.
Robi mi herbatę, rewanżuję się wafelkiem.
Zdrowia, Pedro!

Cisza we wsi i spokój. Idę do lokalnej gospody coś zjeść. Mijam ładny kościółek wiejski z bocianami na dzwonnicy. W menu mięso maragato. Maragateria to region gdzie mieszka nieco odrębna wspólnota etniczna, Maragatos. Danie jak dla chłopa do kosy. Pewnie takie kiedyś bywały.

Dziś przepedałowałem 54 km. Od startu 3635 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 245 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Środa.
Dziś nie kręcimy.

Chodzenie po nieznanym mieście odbywa się na dwa sposoby. Albo bierzesz przewodnik gdzie detalicznie opisano każdy szczegół, w sposób nieznany nawet tubylcom, albo błąkasz się na zasadzie ruchów Browna, zwracając uwagę na rzeczy przykuwające Twoją uwagę, acz niekoniecznie te najcenniejsze.
Nie przygotowałem się do zwiedzania León, nie mam dokładnego przewodnika, więc łażę po mieście tu i tam. Stolica ważnej prowincji, od której też zaczynała się historia chrześcijańskiej Hiszpanii. Połączona z Kastylią od wieków, ale ciągle oddzielna.
Katedra, gotyk przypominjący Francję, rozety witrażowe. Zabawna figura św. Łukasza w okularach. Gotyku nie da się opowiedzieć, więc kilka zdjęć.

Miasto żywe i sympatyczne.
Na drogowskazie ktoś przemalował ortografię na chyba galicyjską, w języku galego. Zamiast “junta” = związek, piszą “xunta” i skreślono “Kastylia”. Pewnie wymawia się tak samo, ale mamy odrębność. Ktoś nie lubi centrum. Trudno się połapać w tych separatyzmach.

Po południu, w parku miejskim grupka dzieci ze szkoły specjalnej gra w bule.

Dziś odpoczywałem i błąkałem się po León.Od startu 3579 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 295 km.: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Wtorek.

Jeszcze ranek, droga w cieniu. Dość szybko dojeżdżam do Calzada del Coto. I oto zagwozdka: spory węzeł drogowy, autostrada, N-120 i droga piesza dla pielgrzymów. Ponadto szlak alternatywny. Właściwie nie wiem dlaczego, wybieram kontynuację po N-120, potem trzeba skręcić w prawo na Bercianos de Real Camino.

Z Bercianos wskakuję już z powrotem na szlak, asfalt porządny, droga dla piechurów obsadzona młodymi jeszcze drzewami, cień!!! Trzeba pobyć na południu, aby docenić wartość cienia.
Szosa prosta i okropnie nudna. Właściwie nic się nie dzieje, jeśli nie liczyć przejazdu pod autostradą. Warunki dla medytacji.
Wzdłuż drogi rynnowe akwedukty. Trzeba pobyć na południu, aby docenić wartość wody.
Na skrzyżowaniu z drogą do Villamarco stoi wiata dla pielgrzymów. Odpoczywa tam pan juz nie najmłodszy Francuz, z Grenoble (?), idzie z Puy, też kawał drogi, tym bardziej że idzie, a nie jedzie. Mówi, że dziennie pokonuje około 10 km. Wydaje mi się to niewiele, nawet jak na piechura, gdy nagle widzę, że pan ma kule i jest jednonogi! Odpiął protezę i właśnie odpoczywa. O protezie dziennie 10 km i to z Grenoble! Chapeau bas!
Jestem pod takim wrażeniem, że zapominam wziąć od niego jakiś kontakt, by przesłać mu później wyrazy uznania. Pewnie doszedł do Santiago, miesiąc po mnie.

Akwedukt

W Mansilla de las Mulas nabywam dwie piękne pomarańcze, które od razu wchłaniam. A potem raczej brzydki długi przebieg przez niewielkie miasteczka i przedmieścia León.

W końcu piękna katedra, w informacji turystycznej dostaję namiar na albergue miejskie, jest nowe, czyste i bez wyrazu.

Na dziś będzie dosyć. Jutro przerwa.

Dziś przepedałowałem 79 km. Od startu 3579 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 295 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Poniedziałek.

W drogę. Oddalam się od wzgórza. Zamek teraz widać z drugiej strony. Zagapiam sie i przelatuję drogę dla pieszych pielgrzymów, orientuję się po ładnych kilku kilometrach, ale decyduję dołączyć do Camino później. Droga niezbyt atrakcyjna, podsypiam na siodełku, nagle budzi mnie tabliczka z nazwą rzeki. Odra! Ciekawe czy etymologicznie ma coś wspólnego z naszą? Wsie o nazwach typu Zameczek Żydowska Górka.

Wkrótce wjeżdżam do Prowincji Palencja, pozostając wszakże we wspólnocie autonomicznej Kastylia i Leon. Podział administracyjny Hiszpanii jest ciekawy sam w sobie.





Za mostem zamiast w prawo jadę nie wiedzieć czemu prosto. Omija mnie w ten sposób bardziej atrakcyjna trasa. Trochę złudne są oznakowanie Camino, ale nie jest typowa żółta strzała, tylko jakby znaki dla automobilistów. Boadilla del Camino, potem do Fromista szosą.

Szosa 980: długa, prosta i nudna, w końcu Carrión de los Condes, piesi peregrinos, których wyprzedzam, są jedyną rozrywką. U wejścia do miasteczka statua. Siadam na ławce na skwerku naprzeciw kościoła i odpoczywam. Para argentyńskich rowerzystów, dziewczyna z kamerą na kasku, jak spod igły, rozmawia z zakonnicą w albergue parafialnym Santa Maria.

Po wyjeździe z Carrión kawałek szosą, a potem prosto jak strzelił żwirówką stanowiącą część rzymskiej drogi Bordeaux – Astorga, którą później przez wieki wykorzystywali pielgrzymi. Burdeos = Bordeaux.! ??
Calzadilla de la Cueza. Pedałujemy po N-120.

Długa prosta szosa, na szczęście nie ma wielkiego ruchu. Schronisko Templariuszy. Zawsze traktuję podejrzliwie wszystko, co z templariuszami, stali się elementem popkultury. Moja podejrzliwość uzasadniona. Albergue wyglądające na schronisko szkolne nie ma już miejsc. Jeszcze kawałek, z szosy w lewo po znakach i albergue de Molay. Jeszcze większa tandeta. Miejsc nie ma, więc dalej bocznymi drogami, mniej więcej równolegle do szosy na Sahagun. Wioska Moratinos, znajduję albergue San Bruno, miejsc też nie ma, ale godzę się na krzywą pryczę. Potem całą noc cierpię. Albergue prowadzą Włosi, stąd różne elementy narodowe. Fajna malutka sadzaweczka z pompą, do moczenia nóg. Ja akurat nie potrzebuję, ale doceniam. Wspólna kolacja. Ponieważ przejechałem już pewien kawałek, smaruję łańcuch.
Krzywa prycza nie daje spać, ale w końcu odjeżdżam w sen.

Dziś przepedałowałem 74 km. Od startu 3514 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 350 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Niedziela.
Jeszcze ciemno. Szosa N-120 do Burgos.

Kolega pielgrzym rowerowy ma problemy techniczne. Jadę, jadę, a potem robi się stromiej i trochę idę. Przełęcz La Pedraja i nagle zaczyna się lekko. Chłodno i wilgotno.

Burgos. Piękna brama do miasta, robię pętlę wokół katedry i idę na kawę.

Wieś Rabé de las Calzadas, uderzająca jest w tych wsiach mała ilość nowych domów. Na starych wiszą za to tarcze herbowe. Za wsią stada owiec.

Podróż przez mesetę, płaski, mało zaludniony i dość męczący odcinek. Gorąco. W końcu wioska Hontanas. Przed wsią kamienna kapliczka św. Brygidy z ławeczką do odpoczynku.

Podróż przez mesetę, płaski, mało zaludniony i dość męczący odcinek. Gorąco. W końcu wioska Hontanas. Przed wsią kamienna kapliczka św. Brygidy z ławeczką do odpoczynku.

Jeszcze trochę marną drogą w upale. Nagle droga przechodzi pod łukiem ruiny, to ruiny klasztoru i dawnego opactwa San Anton,
Z daleka pokazuje się wzgórze z zamkiem na szczycie. Castrojeriz. Trochę się błąkam po miasteczku w poszukiwaniu noclegu, w końcu znajduję Refugio de Peregrinos de San Juan, stare skrzypiące wnętrze. Spanie w boksie. Naprzeciwko mnie stara Amerykanka, słabo kontaktująca, jakby chora. Pranie, malutkie zielone patio.

Dziś przepedałowałem 76 km. Od startu 3440 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 422 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Sobota.

Gromady ludzi z plecakami wychodzą z albergów i zlewają się w jeden potok za miasteczkiem na polnej drodze. Idą oddzielnie lub w niewielkich grupkach. Ta determinacja jest godna podziwu. Większość jest dobrze przygotowana do długiego marszu. Pojawiają się kolejne drogowskazy. Coraz bliżej. Osobliwą przyjemnością tej drogi jest to, że znasz cel.

Pedał prawy chrupie nadal. Tuż przed wsią Azofra zmieniam go. Warto było ciągnąć ciężki specjalny klucz do pedałów.

Ciruena urbanizacion, nowe osiedle. A potem droga przez pola z pięknymi widokami.

Oswajam sobie przestrzeń tłumacząc nazwy miasteczek na polski. Czasami daje to zabawne efekty.
Santo Domingo de la Calzada, święty Dominik Grobelny. Katedra, dawny szpital, dotknięcie Camino.

Kolejne albergue we wsie Villafranca de Monte de Oca. Wólka w Gęsiej Górze. We wsi jest niewiele więcej niż albergue, za to duże, dobrze zorganizowane. Dokonuję prania.

Dziś przepedałowałem 53 km. Od startu 3365 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 34 km. Do Santiago jeszcze 497 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Piątek.

Nad ranem przekraczam granicę prowincji Nawarra i La Rioja. Rioja to najlepsze wina hiszpańskie i wkrótce docieram do Logrono.

Rzeka Ebro, kolejne mityczne dla Polaka miejsce: “Nad Ebro fale goniąc spojrzeniem młoda Cyganka siedziała”. Taki tandetny walczyk, każdy go zna. “Nasza armia przeszła Ebro, ay Carmela, ay Carmela..” pieśń Dąbrowszczaków. Z tym, że te wydarzenia miały miejsce chyba gdzieś nad górnym Ebro, a tu jest dolne, szerokie…

Mijam konkatedrę i dojeżdżam pomalutku do kościoła Santiago el Real, na placyku obok na płytach chodnikowych naniesione rysunki do gry w gęś. Taka gra planszowa, gdzie rzucamy kostką, posuwamy się po kolejnych polach, a pola są dobre i złe. Tu rysunki nawiązują do Camino, a kostkami rzucić się nie da.

Na bocznej ścianie kościoła, wysoko, rzeźba przedstawiająca św. Jakuba w postaci Zabójcy Maurów, Matamoros, taka hiszpańska mitologia. Santiago jak Santiago, ale po wierzchowcu widać, że to zdecydowanie ogier.

Na ulicy Duques de Najera kupuję pedał prawy, który zgrzyta, i po kwadransie wyjeżdżam z sympatycznej stolicy prowincji La Rioja.

Za miastem wkrótce rekreacyjne miejsce, park La Grajera. Kawałek wody, sporo ludzi, śmieszny pielgrzym z psem z sakwami.

Miasteczko Navarrete, nagle na głównej ulicy widzę procesję, trochę dziwną, bo bez żadnego księdza. Sami mieszkańcy niosą feretron ze świętym. Błysk przypomnienia z odległego dzieciństwa. Taka sama figura była w kościele w moim rodzinnym miasteczku. Takie samo kuse ubranko, z siedemnastego wieku, pewnie wtedy stworzono figurę. Święty niesie szpadel. To Izydor Oracz.

Procesja w Navarrete



Kiedy procesja już przeszła, wchodzę do parafialnego kościoła, figura już chyba ustawiona. Dostaję po oczach niewiarygodną ilością złota na ołtarzach. Za chwilę światło gaśnie.
Krótka przerwa w miasteczku na wzgórzu i dalej. Na polnej drodze mijam pielgrzymów, w pewnej chwili słyszę ojczystą mowę. Gwałtownie hamuję. Małżeństwo ze Śląska bohatersko wędruje na nóżkach. Zamieniamy parę sympatycznych słów. Buen Camino!

Docieram do Nájera, w jednym i drugim albergue już nie ma miejsc. Ląduję w pensjonacie za 20Eur. Troszkę wyższy standard. Na jednym z łóżek leży pan w moim wieku, Francuz. Nie jest pewien, czy będzie jechał dalej, wieje silny wiatr i dokucza mu serce.
Nad Nájera czerwone skały, w których mnóstwo otworów, służących gołębiom.

Dziś przepedałowałem 52 km. Od startu 3312 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 33 km. Do Santiago jeszcze 549 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Czwartek.

Most Królowej. Most Rzymski.

Szlak prowadzi do autostrady, równolegle do niej, starszą drogą.

Dojeżdżam do Ciriauqui, miasteczko w formie średniowiecznej, z daleka widać jego kształt na wzgórzu, ale z bliska wygląda równie dobrze. Tłum pielgrzymów. Na rynku domy z tarczami herbowymi. Odcyfrowuję jedną, Sądzę, że napisano na niej “Soy de la ylustre villa de Zirauqui”. “Jestem ze sławnej wsi Ciriauqui”. A może to coś innego…
Wyjście z miasteczka przez rzymski most w ruinie, ale i tak swoje funkcje spełnia. Przejechać się nie da, więc rower przeprowadzam i przenoszę.
Na szosie kobieta z biednym ciągniętym wózkiem, pielgrzymuje, wygląda na szaloną. Ale może nie, może tu wszyscy inni są szaleni, razem ze mną, którzy idą w porządnych butach i niosą czyste plecaki.

Przelatuję miasteczko Lorca, chyba okolice robią się bardziej winiarskie, bo przy szosie stoi stara prasa.

Szlak prowadzi przez Villatuerta, Krzywa Wieś.

Kiedy się tak przetłumaczy te egzotyczne piękne nazwy, staja się bliższe. Coś jak Krzywanice.

Rzeczka, dzieciaki na kajakach, gorąco.

Po jakichś dwóch kilometrach strzałki nakazują skręcić do Irache albo Iratxe po nawarsku. Dawny klasztor z winnicą. Pod klasztorem coś cudnego: winopój, tzn. kranik, z którego codziennie leci kilkaset litrów wina dla pielgrzymów. Darmo!
Ponieważ nie mam kubeczka, nabieram wina do mojej dwulitrowej butelki. Inni pielgrzymi zwracają mi uprzejmą uwagę, że nie należy zabierać wina na wynos. Jest to jasne dla mnie, więc wypijam tylko swoją miarkę.
Nieopodal cudownego źródło leży sobie na słoneczku dwóch dżentelmenów, którzy konsumują na miejscu, i to chyba od dość dawna.
Dla porządku należy dodać, że jest również kranik z wodą, ale nie wzbudza on specjalnego zainteresowania.

Za Iratxe policja powinna odławiać kierujących pojazdami mechanicznymi z wiadomych powodów. Jednak w łagodnym cieple powoli trzeźwiejemy. Wieś Azqueta i wielki mural anonsujący to. Torres del Rio. Wieże nad Rzeką. Ląduję w albergue Pod Gęsią Łapą. Wesołe towarzystwo, jakiś Szwajcar z Bazylei przekonuje mnie, że to bardzo artystyczne miasto.

Dziś przepedałowałem 49 km. Od startu 3309 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 33 km. Do Santiago jeszcze 593 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.

Sroda.

Nie ma lekko! Spanie w kontenerze, skoro świt atak pracowników/wolontariuszy albergue. Raźnym śpiewem podnoszą z martwych.

Zaczynam kręcić, jadę szosą, czasami widzę pielgrzymów na równoległej drodze. W pewnej chwili skręcam w drogę dla piechurów za furtką, droga akrobatyczna, ale dajemy radę. Zubiri, stary most na rzece Arga.

Przedmieścia Pampeluny, cały czas wzdłuż rzeki Arga, zaczyna się wytyczona ścieżka rowerowa, przez stary most w dzielnicy Magdalena. Mury Pampeluny, stolicy Nawarry. To tu się ganiają z bykami, ale nie dzisiaj.

Za miastem widać grzbiet górski z wiatrakami. Będą towarzyszyć do Santiago. Byłoby bezsensem nie skorzystać z silnych i stałych wiatrów wiejących od Zatoki Biskajskiej, ale ładne to nie jest.
Pierwsze schronisko w Puente la Reina to Albergue de Peregrinos Padres Reparadores, 72 miejsca. Ojcowie Naprawiacze! Co za cudowna nazwa! Po hiszpańsku Reparador znaczy też: drobiazgowy, małostkowy, wzmacniający, pokrzepiający, pożywny, krytykant, rygorysta, zrzęda. Oczywiście chodzi o Pokrzepiających, ale Zrzęda też fajnie.
Ojcowie Zrzędy! Nie mam szczęścia, miejsca już nie ma, jakiś rudy piechur, chyba Irlandczyk skłonny do awantury. Take it easy, bracie, ale mnie łatwiej. Na rowerze po kilku minutach jestem w centrum, albergue Amalur, miejsca są.
Zaczynam się przyzwyczajać do wszechobecnego “Hola!”
Krótki rekonesans po miasteczku, piękny jak zwykle kościół, autostrady Santiago na szczęście nie widać.

Dziś przepedałowałem 70 km. Od startu razem 3211 km, w tym pociągiem 158 km, samochodem 33 km. Do Santiago jeszcze 642 km: najkrótsza droga liczona według GoogleMaps, pieszo.